سبک‌زندگی پیامبر اسلام (ص) از جمله سبک ایشان در ازدواج و زندگی مشترک بهترین الگو محسوب می‌شود. پیوند مبارک حضرت محمد (ص) و حضرت خدیجه (س) اگرچه به لحاظ فاصله سنی و درخواست حضرت خدیجه (س) خاص و متفاوت بود، اما ویژگی‌هایی داشت که می‌تواند برای جوانان جامعه امروز در انتخاب درست همسر و ملاک قراردادن آن چه که زندگی مشترک را لذت‌بخش و سعادتمند می کند، کمک کننده باشد. در ادامه به این ویژگی‌ها می‌پردازیم.

علاقه از روی شناخت

گرایش به ازدواج با مردان ثروتمند و سرمایه‌دار در بسیاری از زنان مشاهده می‌شود و از گذشته تا به امروز مصادیق فراوانی داشته است. اما حضرت خدیجه کبری (س) علی‌رغم ثروت و شهرت چشمگیر، مشتاق و علاقه‌مند فردی می‌شود که بهره چندانی از مادیات نداشته است و آنچه باعث جلب توجه و پسند طبع و اعجابش می‌گردد، کمالات و فضایل درونی و باطنی حضرت محمد (ص) از جمله امانت و کفایت است، نه صرفاً موفقیت‌های نسبی تجاری یا امتیازات مرسوم ظاهری. در شعری که منسوب به حضرت خدیجه (س) است، خطاب به پیامبر اعظم (ص) می‌فرماید: اگر تمام نعمت‌های دنیا از آن من باشد و ملک و مملکت کسری‌ها و پادشاهان را داشته باشم، در نظرم هیچ ارزشی ندارد زمانی که چشمم به چشم تو نیفتد!

همانگونه که خدیجه (س) نسبت به رسول خدا (ص) شناخت و علاقه پیدا کرده بود، رسول خدا نیز به دلیل ویژگی‌های خاص حضرت خدیجه (س)، به او علاقه مند بود و او را شایسته همسری خود می‌دانست. عفت و پاکی، خردمندی، توجه به ایتام و مساکین و حسب و نسب برگزیده‌ای که خدیجه به آن ممتاز بود، ویژگی‌هایی بود که مهر خدیجه را در دل پیامبر (ص) قرار داد. مهر فراوانی که تا پایان زندگی پیامبر (ص) و پس از فقدان خدیجه نیز باقی ماند. پیامبر اکرم (ص) در چند مورد از تعبیر عشق نسبت به خدیجه کبری استفاده می‌کند. حاکم نیشابوری روایتی نقل می‌کند که پیامبر فرمود: من با خدیجه ازدواج کردم درحالی‌که به او عشق می‌ورزیدم. پس از فوت خدیجه نیز رسول خدا او را ستایش می‌کرد و بر سایر همسران خود برتری می‌داد و در بزرگداشت و تکریم او تلاش زیادی می‌کرد ؛ به گونه‌ای که هیچگاه دیده نشده زنی را همتای خدیجه (س) قرار دهد.

تعهد و وفاداری

تعهد زوجین به یکدیگر پایه و اساس یک زندگی مشترک است. در زندگی پیامبر (س) و حضرت خدیجه (س) تعهد نمود واضحی داشت. چنانکه بین مسلمانان معلوم بود که خدیجه (س) هنگامی که مردم از پیامبر روی گردانده بودند او انیس آن حضرت بود و هنگامی که دیگران آن حضرت را تکذیب می‌کردند، او تصدیق می‌کرد. حضرت خدیجه (س) ابتدا و قبل از شروع وصلت و شروع رسمی زندگی، اعلان وفاداری نمود و در زندگی با رسول خدا، عامل به وفاداری بود و مشکلات او را از این مسیر دور نساخت. در قبال این مهرورزی فداکارانه بهره دنیوی و مادی عایدش نشد و علیرغم تقدیم سرمایه، مطالبه و گلایه و شکواییه‌ای هم ننمود.

علاقه و وفاداری پیامبر اکرم به خدیجه کبری (س) نیز به حدی بود که ظرف بیست و پنج سال زندگی مشترک که حدود یک سوم عمر شریف‌شان است با هیچ زن دیگری ازدواج نکرد. ایشان از هر فرصتی برای تکریم و تعظیم حضرت خدیجه (س) استفاده می‌کرد و برتری‌اش را بارها اعلام کرد. ام سلمه روایت می‌کند که روزی برای موضوعی نزد پیامبر اکرم (ص) رفته بودند و صحبت از خدیجه کبری شد (بعد از فوت حضرت خدیجه)؛ وقتی ما نام خدیجه (س) را بردیم آن حضرت گریان شد و فرمود: مثل خدیجه پیدا نخواهد شد. خدیجه در آن هنگام که مردم مرا تکذیب کردند، مرا تصدیق نمود و مرا با ثروت خود برای پیشرفت دین خدا یاری نمود. خدا به من دستور داد خدیجه را به قصر زمردی که در بهشت دارد و هیچ رنج و زحمتی در آن نیست، بشارت دهم.

همدم و یاور بودن

حضرت خدیجه در غم‌ها و دردها غمگسار پیامبر (ص) بود و نقش روانی، عاطفی و یاری باطنی‌اش بی‌نظیر بود. خدیجه (س) همواره به حضرت رسول (ص) کمک می‌کرد و برای آن جناب به منزل وزیری بود، وی به اسلام مصدق بود و رسول خدا به وسیله او آرامش دل پیدا می‌کرد. این بانوی محترم تقویت روحی عجیبی برای رسول خدا (ص) بود، زیرا مشرکین آن جناب را در خارج از خانه می‌آزردند و سخنان ناهنجار به زبان آورده و نبوتش را تکذیب می‌کردند. چون به خانه می‌آمد، تنها خدیجه یعنی همان زن با ایمان بود که او را تسلی می‌داد و ناراحتی‌های درونی او را به هر ترتیبی بود برطرف ساخته، او را قوی‌دل می‌ساخت و اندوهش را به نشاط و شادی تبدیل می‌کرد و موجبات دلگرمی‌اش را فراهم می‌نمود.

حضرت رسول (ص)، خدیجه (س) را دوست می‌داشت و در همه کارها با او مشورت می‌کرد. او به خدیجه (س) دلبستگی فراوان داشت و از دوری ایشان محزون می‌شد. در جریان دوری چهل روزه پیامبر اکرم (ص) و خدیجه کبری (س) که به امر الهی جهت آمادگی معنوی و باطنی تولد حضرت فاطمه زهرا (س) صورت گرفته بود، با تعابیری صمیمانه ار عشق خود به خدیجه کبری فاش سخن می‌گوید و از خداوند بزرگ وصال بعد از فراق طلب می‌کند. در کتاب صحیح مسلم از قول پیامبر (ص) آمده است که محبت و عشق به خدیجه را رزق الهی می‌داند که نصیبش شده است.

صبر و شکیبایی

بسیاری از مردان در زندگی و در دست‌یابی به اهداف خود مرهون و مدیون همسرشان هستند که دوشادوش آن‌ها حرکت می‌کند و در دست‌یابی به هدف همراهشان می‌باشد. حضرت خدیجه (س) خدمات زیادی را در خانه پیامبر انجام داده و صدمات زیادی را در طی ۲۵ سال از جمله در شعب ابی‌طالب متحمل شده بود، از این رو زمینه شکایت یا بدخلقی نسبت به آن حضرت وجود داشت، اما هرگز دیده یا شنیده نشد که کوچکترین شکایت یا بدخلقی از ایشان سر زده باشد.

منابع:

۱. پیروی بغدادآباد، سمیرا. (۱۴۰۰). الگوهای ازدواج با توجه به زندگی حضرت خدیجه (س) و پیامبر اکرم (ص). همایش ملی بانوی هزاره اسلام (بزرگداشت حضرت خدیجه (ع)).

۲. بنی اسدی، رضا و باقری نژاد یزدی، مریم. (۱۴۰۲). شیوه همسرداری حضرت خدیجه (س) در سه حوزه فرهنگی، روان شناختی و رفتاری. زن و فرهنگ.

۳. آسوده، اسحاق. (۱۴۰۱). واکاوی معنا شناختی "وفاداری" به مثابه یک فضیلت اخلاقی با مطالعه موردی در زندگانی ام المومنین خدیجه کبری علیهاسلام. اخلاق وحیانی.

۴. اعتمادی، منصوره. (۱۳۸۷). خدیجه (س) یگانه انتخاب پیامبر (ص) تا زمان وفات. بانوان شیعه.

۵. حکیم زاده، فرزانه. (۱۳۹۷). تحلیل ازدواج رسول خدا (ص) با خدیجه کبری (س) بر اساس اخبار تاریخی. فصلنامه علمی تخصصی اندیشه های قرآنی متفکران معاصر.